Tentoonstelling de Schoen is waarschijnlijk een van de meest belangrijke startpunten geweest in de geschiedenis van de Efteling. Het idee van de tentoonstelling onstond tijdens een vergadering omstreeks februari 1949 van De Katholieke Jonge Middenstands Vereniging die dat jaar 12,5 jaar bestond. Ze opperde het idee voor een vervolg op de Kaatsheuvelse Middenstands Tentoonstelling (KAMITO) dat in 1938 plaats vond. Het idee viel in goede aarde bij de middenstanders en er werd een comité opgericht om een serie ideeën uit te gaan werken.

Het comité ging naar burgemeester Van der Heijden om een stuk braakliggend grond aan het Marktplein (waar nu de Rabobank staat) te krijgen. Dolenthousiast nam Van der Heijden dit mee in de eerste B&W-vergadering en breidde het idee uit om ook de lokale industrie erbij te betrekken. De reden was dat de schoenindustrie een fikse deuk had opgelopen tijdens de oorlog en op deze manier kon dat weer een beetje worden rechtgetrokken. Het comité nam contact op met de Rooms Katholieke Schoenenfabrikantenbond. Die zag er eerst geen gat in, maar omdat de KJMV veel zonen van schoenfabrikanten waren, werd het nodige gelobbyd. Half maart vergaderen ze en vervolgens ginen ze samen met de middenstand om tafel zitten in hotel-restaurant Euphonia. In deze vergadering werd besloten dat de aannemers ook met de tentoonstelling mee mochten doen. Overigens wilde de schoenfabrikanten het graag gescheiden houden van de KAMITO. En daarmee werd de basis gelegd voor “De Schoen 1949”. De middenstanders boekten succes aangezien ze eind maart ruim 30 exposanten hadden weten te vinden die mee willde doen.

Met dit plan ging men terug naar Van der Heijden, maar omdat het nu zo’n enorme vlucht nam, was het terrein dat ze eerst op het oog hadden veel te klein. Dus werd er een andere oplossing gezocht. Het comité stapte naar Kapelaan Rietra en pastoor De Klijn en vroegen of ze het Sport en Wandelpark mochten gebruiken als tentoonstellingsterrein. De geestelijken vonden het absoluut geen probleem, maar dan moest alles wat aangelegd was ook na de tentoonstelling blijven.

Niet alleen de Kaatheuvelse middenstand en de schoenfabrikanten deden mee, ook de fabrikanten en leerlooiers van Loon op Zand hadden interesse getoond en wilden deelnemen. Hierdoor kwam er een vast comité onder leiding van Alb. Joh Wennekes (directeur van een grote schoenfabriek in Kaatsheuvel) die voorzitter werd. Het comité trok Jan Kemmeren aan als organisator en dat was de juiste man op de juiste plek, aangezien hij zijn sporen daarmee al verdiend had. Hij moest ervoor zorgen dat de 3000 m2 expositieruimte er kwam in de vorm van tenten die gehuurd werden bij Brocken in Helmond. Als locatie koos Kemmeren het RK Sport en Wandelpark.

De paviljoens zouden achter het hoofdveld van DES moeten komen (waar nu ongeveer het spookslot ligt). Daarnaast zouden er ook siertuinen van grasvelden, heesters en duizenden bloemen moeten komen en brede grindpaden. De gemeente zou voor de kosten moeten opdraaien dat neerkwam op zo'n 2000 gulden (€. 907,56) Van der Heijden kwam zelfs met een idee om de Tramlaan (nu Van Heeswijkstraat) zelf te verbouwen. Die verbouwing zou zo'n 60.000 gulden (€ 27226,81) gaan kosten, maar dan werd er ook direct riolering, gas en water aangelegd. En alsof dat nog niet genoeg was, moest de gemeente ook nog eens voor 13.500 gulden ( € 6126,03) garant staan mocht het mis gaan met De Schoen. Hoge eisen voor die tijd, maar ondanks dat stemde de gemeente eind april in met alle plannen. De huizen die nu aan de Van Heeswijkstraat staan bestonden voor een groot gedeelte nog niet en het terrein diende als parkeerplaats voor de tentoonstelling.

Aan de realisatie van de tentoonstelling werkten inmiddels dan al tientallen mensen mee, waaronder bekende namen zoals Pepping (bouwer die later ook voor de Efteling een aantal opdrachten kreeg) en Schalken (eerste voorzitter van RK Sport en Wandelpark). Er werden diverse subcomités opgericht, met onder andere de Commissie Vermakelijkheden. Er werd een grote show- en cabarettent opgezet. Tevens kwam er een grote schoenenmodeshow die driemaal daags (11.00, 14.30 en 16.00 uur met uitzondering van de tweede dag 15.00 en 17.00 uur) werd opgevoerd en dat was redelijk uniek voor Nederland rond die tijd. De show duurde een uur en kostte 1 gulden (€ 0,45) Ook verscheen er een Lunapark, ter hoogte van waar nu de Speelweide ongeveer ligt. En alsof het lot ermee speelde stonden daar twee bekende namen die later ook een connectie zouden krijgen met de Efteling. Op het Lunapark stond namelijk Jan Willem Janvier en stond daar met een draaimolen. Hij is een van de oud-eigenaren van de stoomcarrousel die later een plek verwierf in de Efteling. En ook was Freek Vermolen aanwezig die er met een swing mill stond, die later overging naar Frank Vermolen waarvan de broer: Ben Vermolen een draaimolen bezit had die weer in de Efteling kwam te staan.

Verder stonden er kermiszaken zoals: een vliegtuigmolen, luchtschommels, globe-motorsport, lijntrektent, draaibord, vliegbomsport, oefenspel, lachspiegels, horoscoop, schiettent, Kop van Jut. Wat het eten betrof stonden er zaken zoals: gebakswagen, suikerspinnen-, friet- en viskramen.

Alle werkzaamheden voor de tentoonstelling kwamen in mei gereed. Overigens besloten de Kaatsheuvelse aannemers een entreepoort te schenken aan het sportpark. De entree was vijftien meter breed en bevatte kassa’s. Architect Nijsten uit Den Bosch hielp bij het ontwerp. Het zou later bekend staan als de Europalaan ingang en werd recht tegenover de nieuwe weg aangelegd. De eerste steen werd door Burgemeester Van der Heijden op 7 juli 1949 gelegd. Hij deed dit samen met twee aannemers en onder toeziend oog van Deken Van den Brekel, Kapelaan Rietra en Pastoor De Klijn. Op de steen stond gebeiteld: “Me Poisuit Mr. R.J.Th. v.d. Heijden Preadectus loci MCMXIIXC” (Ik ben geplaatst door Mr. R.J.Th. v.d. Heijden burgemeester alhier 1949). Het metselwerk van de poort werd verricht door Brekelmans en de gewelven van de poort werden gemaakt door Heesch. De stenen van de poort waren afkomstig uit de steenfabrieken uit de Ekkersreijt uit Son (bij Eindhoven). Overigens werd er ook een tweede steen gemetseld waarop vermeld stond dat E. Rietra de geestelijk adviseur was. Daarnaast stonden de namen van de plaatselijke bond van Bouwpatroons vermeld. Hoewel er her-en-der genoemd werd dat Anton Pieck het ontwerp van de poort gedaan zou hebben kon dat niet bevestigd worden.

Begin juni waren de deelnemerslijsten klaar. Vijftig bedrijven vanuit de schoenindustrie en aanverwante bedrijven deden mee, vanuit de middenstand deden er maar zesendertig  bedrijven mee.

Dat de tentoonstelling een enorme impact had bleek ook uit het feit dat de organisatie een overeenkomst sloot met de vervoersmaatschappij BBA. Elk half uur reed er een bus vanuit Tilburg en Den Bosch. En de BBA stelde ook extra bussen tot de beschikking mocht het zo zijn dat de toeloop enorm zou zijn. Daarnaast reden de bussen tot in de nachtelijke uren. Ook de taxibedrijven in Kaatsheuvel stonden permanent bij de ingang van het sportpark.

Eind juni liet de organisatie ruim 10.000 folders drukken en dit werd verzorgd door bureau Hengel Peet te Hilversum. Deze waren in heel Nederland te verkrijgen bij schoenenwinkels en –herstellers. Daarin stond de wervende tekst: “In Nederland werken in de schoenindustrie 8000 arbeiders, die jaarlijks tesamen voor een waarde van 41 miljoen gulden produceren, d.w.z. per arbeider voor circa f. 5600,-. In Amerika produceren 218.000 mensen voor een waarde van 1835 miljoen gulden per jaar, is circa 50% meer per arbeider dan in ons land.
Betekenen deze cijfers dat ons productieapparaat verouderd is? Integendeel, de outillage der Nederlandse fabrieken voldoet aan de modernste eisen. Maar er blijkt wel uit, dat een deel van onze schoenindustrie zijn voornaamste kracht zoekt in het betere en individuele genre, dat méér arbeidstijd eist. Speciaal Kaatsheuvel en Loon op Zand ontwikkelt zich sinds de bevrijding meer en meer tot een centrum van kwaliteitsschoeisel voor dames, heren en de kinderen. Dit is in belangrijkheid het tweede in ons land – hoewel men er geen groot- of massa-industrie aantrof- en legde zich geheel toe op de fabricage van dergelijke en toch modieus gebruiksschoeisel, een artikel waarnaar de vraag van 85% van onze bevolking uitging. Om de steeds groeiende betekenis van de industrie en handel in onze gemeente te laten uitkomen, werd in de laatste week van juli a.s. te Kaatsheuvel, in het prachtige sportpark een grote Vaktentoonstelling en tevens een interessante Schoenen-show georganiseerd, waar wij ook U graag zouden zien! U zult er tot de verrassende ontdekking komen dat U in Kaatsheuvel en Loon op Zand niet met 2 of 3, maar met 20 of 30 vooraanstaande fabrieken tot zaken kunt komen. Zowel kwalitatief als wat service aangaat, zullen deze fabrieken U in alle opzichten tevreden kunnen stellen! En als Uw belangstelling ook uitgaat naar leder, fournituren, machines, houten hakken, contreforts enz., kortom naar alles wat met schoen- en lederbranche verband houdt, dan zal “De Schoen 1949” U zeker niet teleurstellen! Deze unieke tentoonstelling moogt  U in geen geval missen. Reserveert U dus nu reeds een van de volgende dagen voor “De Schoen 1949” in het sportpark te Kaatsheuvel: 23, 24, 25, 26 of 27 juli a.s.”

De Echo van het Zuiden bracht een speciale editie van de krant uit. Verslaggever Piet Borsten laat zich in de krant uit over het Sport en Wandelpark uit: “Brabants riante ontspanningsoord” Daarnaast schrijft hij: “… het wondermooie sportpark, als representatie van het monumentale natuurreservaat waarin onze gemeente gelegen is. Tot stand gebracht tussen een natuurlijke begroeiing die voor velen een openbaring zal zijn, kan deze tentoonstelling qua entourage een unicum genoemd worden in de ruimste zin van het woord. … Maar wat onze gemeente aan natuurrijkdom te presenteren heeft, blijft niet beperkt tot de naaste omgeving van de tentoonstelling. Uren en uren kan men met volle teugen genieten van de ‘eeuwig zingende bossen’, rijk bevolkt door de hierbij passende fauna, die de rustzoekende wandelaar kalmeert en zijn dagelijkse beslommeringen doet vergeten.”

In juli vond men oud minister-president en Commissaris van de Koningin prof. dr. De Quay bereid om beschermheer te worden van de Schoen en in het ere comité nam onder meer Van der Heijden plaats. Op 23 juli is het dan zover, de openingshandeling werd verricht om 3 uur in de middag door De Quay. Dat gebeurde in het restaurant op het terrein waarna men een officiële rondwandeling maakte. Onder de honderden genodigden waren ook Burgemeesters uit de omstreken. Daarna was er een Gala Schoenenshow die alleen voor genodigden was. Voor het publiek ging de tentoonstelling om 16.00 uur open. "De stands," zo meldde de Tilburgse Courant, "zijn alle bijzonder fraai ingericht, artistiek en smaakvol. Neon en andere verlichting werd rijkelijk toegepast in de prachtige schoenenstands...."