Een molenaar beweerde dat zijn dochter van stro goud kon spinnen en hij wilde haar uithuwelijken aan de koning. De koning wil echter een proeve van bekwaamheid, en beval het meisje een hele nacht stro tot goud te spinnen. Deed ze dat niet, zou ze sterven. De molenaarsdochter is vertwijfeld, tot er een klein mannetje opduikt. Hij biedt aan dit huzarenstukje voor haar uit te voeren, in ruil voor haar halssnoer. Ze stemt toe. Ook de tweede nacht moet ze echter spinnen. Het mannetje wil nu haar ring. De koning wil met haar trouwen, maar ze moet nog een nacht goud spinnen. Het meisje heeft niets meer te bieden aan het kleine mannetje. “Dan wil ik je eerste kindje.” Ze zegt ja, voor de derde maal wordt er een kamer met goud gesponnen.

De koning huwt de molenaarsdochter en al snel volgt het eerste kind. Het mannetje komt de baby claimen. De jonge vrouw is wanhopig en biedt hem alle rijkdommen in het koninkrijk, maar het mannetje is vastberaden. Hij wil het kind. Ze krijgt echter drie dagen de tijd om zijn naam te raden, dan mag ze het kind houden. De eerste nacht komt de koningin met alle namen die ze kent. Tevergeefs. De tweede nacht heeft ze alle namen verzameld die de onderdanen in het rijk haar hebben opgegeven, maar ook hier komt niets uit. De derde dag komt er een bode naar het paleis. Hij heeft, ver weg, een huisje gevonden waar een klein mannetje woont. Hij danst ‘s nachts rond het vuur en zingt: “Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet”

De derde nacht vraagt ze: “Heet je soms Heinz?” “Fout!” “Is het dan... Repelsteeltje?” Repelsteeltje scheurt zichzelf van woede in twee en roept: “Dat heeft de duivel je verteld!”

Grimm merkt op dat ze dit verhaal samengesmeed hebben vanuit vier overeenstemmende, maar elkaar completerende verhalen uit Hessen. Er is zelfs een vijfde en zesde versie: In het vijfde moet een meisje garen spinnen, maar het wordt telkens goud. Ze is daar verdrietig om, zit op het dak en spint. Er komt een mannetje langs die haar een prins belooft. In ruil wil hij haar eerste kind. Het meisje luistert hem af als hij op een pollepel om het vuur rijdt. Als hij verraden wordt, vliegt hij uit het raam naar buiten. In de zesde versie wil een vrouw graag verrukkelijke kersen uit een tuin. Er komt een zwart mannetje uit de grond, wil het kind hebben en laat de vrouw het houden als ze zijn naam weet. Dit verhaal vertoont gelijkenis met Raponsje, waarbij de moeder onbedaarlijke trek krijgt in raponsje en het kind er voor moet afstaan. Het rapunzelklokje (Campanula rapunculus) wordt ook wel... Repelsteeltje genoemd.

Dit sprookje grijpt terug op volkssagen, waarin het duivelspact besproken wordt. Vroeger geloofde men in een gedemoniseerde oerbevolking, die door kinderroof de genen verbeteren wilde. Combineer dit met de hebzucht naar geld en eer (de molenaar wilde immers zijn dochter groots uithuwelijken) en Repelsteeltje is geboren.

Dwergen of kabouters zijn doorgaans vriendelijk, maar kunnen ook onaardig zijn. Vroeger werden kwade geesten hun macht afgenomen zodra je hun naam wist. Met het uitspreken van de naam, verloren de demonen hun kracht.