Leren zwemmen of voor de ontspanning een paar baantjes trekken? Dat kon in de Efteling! Op de plek waar nu de Vliegende Hollander staat, bevond zich een groot zwembad. In de luwte van de bossen en verwamd door de omliggende vijvers was het een ideale ligging. En had je genoeg van het zwemmen dan kun je op de zonnewijde naast heb bad lekker opdrogen. Had je honger daarna, dan kon je een hapje eten in het nabijgelegen restaurant. Kortom van het was van alle gemakken voorzien.

Het zwembad is ontworpen door ir Heijdelberger van de Nederlandse Heidemaatschappij. Aanvankelijk mocht het niet gebouwd worden vanwege een verbod op de bouw van zwembaden, maar door bemoeienis van de Nederlandse Heijdemaatschappij konden de plannen alsnog doorgezet worden. Het project kostte 133.000 gulden en werd door een aannemer in Tilburg aangelegd. Helaas sloot het bad in 1989 aangezien het niet meer rendabel was om het bad open te houden. Het bad kreeg een andere functie, er werd een theater van gemaakt, waarin tot 2002 shows speelde. Hierna is het zwembad voorgoed opgeruimd.

Het zwembad dat in de Efteling lag was jarenlang een belangrijk onderdeel van het park. Menig kind in Kaatsheuvel heeft in dit bad leren zwemmen. Het had ook een aparte ingang omdat het voor iedereen toegankelijk moest zijn. Maar hoe is het bad eigenlijk ontstaan? We nemen je mee in de geschiedenis van het zwembad.

Veel van de zwembaden rond de jaren 1950 zijn ontworpen door de Bouwkundige dienst van de Heidemaatschappij. Zo ontstonden de eerste plannen ook in 1951. Alleen een bouwverbod voor zwembaden gooide roet in het eten. Niet alleen Kaatsheuvel had daar last van, ook Waalwijk, Bergen op Zoom, Stadskanaal hadden dat soort problemen. Door inmenging van de Heidemij kon het zwembad er toch komen. Op 5 november 1952 had Heidemij het bestek gereed en schreef het bedrijf diverse aannemers aan om een aanbesteding te doen voor: toiletten, kleedgebouw, waadgoten en een andere voor de bouw van de filterkelder. Op 25 november om 11 uur ’s ochtend werden in het Theehuis de inschrijvingen bekeken. Er waren 15 aanmeldingen voor de eerste aanbesteding. Onder andere bouwbedrijf Pepping en Zonen toont interesse. Zij zullen later ook diverse projecten voor de Efteling bouwen. Voor de tweede aanbesteding waren er maar zeven gegadigden. Aangezien aannemer P.H. van Meerendonk goedkoper was mocht hij het zwembad gaan bouwen. 

Op 26 maart 1953  verstuurde Heidemij de bouwaanvraag die getekend werd door president-directeur Hendrix. De gemeente gaf op 24 april 1953 de bouwvergunning af voor de bouw van het zwembad met kleedhokjes en een toiletgroep. De kosten van het zwembad werden geraamd op 133.000 gulden (€ 60352,77) Het ontwerp kwam van ingenieur en hoofd van de Bouwkundige Dienst van de heidemaatschappij, ir. Heijdelberger.

Voor de kassa lagen links en rechts twee uitgestrekte borders met bloemen. Wanneer de bezoeker bij het zwembad arriveerde moest men eerst toegang betalen. Als men betaald had konden de heren rechts en de dames naar links. De kleedhokjes bevonden zich aan de achterzijde van het gebouw: zestien hokjes voor de heren en hetzelfde aantal voor de dames. Achter de kleedhokjes bevond zich een garderobe. Tussen de heren- en dameskleedhokjes had de badmeester zijn vertrek. Aan de andere kant van de kleedhokjes bevonden zich in aparte gebouwtjes de wc’s: vier voor de dames en zes voor de heren (vier urinoirs en twee gewone). Eenmaal uit de kleedhokjes zag men voor zich wederom een bloemborder. In het verlengde daarvan een waadgoot met daarin een tweetal douches om vervolgens uit te komen bij het eigenlijke zwembad. Het bassin werd volledig uit beton opgetrokken. Wanneer men voor het midden zwembad en met de rug naar de kleedhokjes stond, had men links het kinderbad en recht voor zich had men het middeldiep bad (1-1.40 m diep en 40,5 meter lang) uitlopend naar het diepe gedeelte (2 meter diep, 25 meter lang) tot aan de springkuil (3,5 meter diep, 12 meter lang, maar is onderdeel van het diepe bad). Hierachter bevond zich de filterkelder voor het zuiveren van het water. Het bad was 25 meter breed en had twee duikplanken. Het gedeelte tussen het middeldiepe bad en het diepe bad werd gescheiden door een kurklijn. Omdat het zwembad iets hoger lag dan de rest, werd het zichtbare gedeelte (van de filterkelder) aan de buitenkant afgewerkt met Belgische stenen. De twee duikplanken hadden elk een andere hoogte: de hoge was 2 meter en de lage was 80 centimeter hoog. Onder de springtoren bevond zich de filterkelder die het water bacterievrij en het water helder hield. Een groot voordeel van het bad was, dat het water verwarmd werd door de omliggende vijvers. Zodoende was de temperatuur van het water altijd een paar graden hoger dan elders. Door de omringende bossen lag het bad in de luwte en creërde ze schaduw voor de mensen die daarvan hielden. 

Bij het zwembad werd ook een restaurant gebouwd. Onderdeel van het restaurant was een kantoor en een EHBO post. Daarnaast bevond zich de keuken met het buffetgedeelte als aparte ruimte. De vloer van de keuken en toiletten in het restaurant waren van graniet. De vloer van het restaurant gedeelte was een hardhouten strokenvloer. Tussen het toiletgebouw en het restaurant was een pergola gemaakt. Het opleveren van het zwembad geschiedde in twee gedeeltes. Eén werd na tachtig werkbare dagen en de tweede werd na zes maanden opgeleverd.

De bouw van het zwembad ging uitzonderlijk snel maar de tijdsdruk was erg hoog. Tijdens de bouw had men veel last van regen. Maar ondanks dat opende op 8 augustus 1953 het zwembad toch. In het jaar erop wordt het zwembad en het terrein rondom verder afgewerkt.
Zo plaatste de Efteling in 1954 een ondergrondse beregeningsinstallatie op de zonnewijde (het gebied rondom het zwembad). Omstreeks 1958 besloot de Efteling de kleedruimtes verder uit te breiden. Op 27 september kreeg de Efteling groen licht om de verbouwing te starten. Aan weerszijden van de personeelsruimte kwamen nu 40 wisselkabines te staan. De verbouwing van het geheel kostte 19.500 gulden. (€ 8848,71).Overigens in de beginjaren werd er heel streng gelet op de badkleding. Dit had te maken met de Katholieke aard van de Efteling. Dames met blote armen en of schouders kon absoluut niet.

Het zwembad sloot in 1989 het zwembad aangezien de kosten te hoog werden. De tweede reden was omdat het logistiek niet meer te doen was om de parkbezoekers van de mensen die specifiek voor het zwembad komen, te scheiden. Ondanks dat het bad gesloten werd, werd het niet direct gesloopt. Integendeel, de Efteling vond een ander doel voor het bad, namelijk een theater. Direct na het sluiten van het bad werd er een tent opgezet en een front voor gemaakt. En zo ontstond er een bakermat voor het Efteling Theater (dat in 2002 voor het eerst de deuren openende). Met de opening van het permanente theater sloot het park de deuren van het eerste Efteling  theater. Het zwembad werd vervolgens voorgoed opgeruimd in 2002.

Bronnen:

Regionaal Archief Tilburg
Gelders Archief
Jaarverslagen Heidemaatschappij
Mam, duppie voor de kip
Kroniek van een Sprookje
Het Sprookje van de Efteling